20 jaar Ald-Meiers Partij

Zaterdag 3 augustus 2019

foto: Pieter Gerbenzon

Hitzum schrijft kaatshistorie

 3 juli 2019 om 17:58 uur

HITZUM – – Kaatsen is een sport met veel historie, alleen ging dat jarenlang uitsluitend op voor de heren. De eerste PC werd verkaatst in 1853, de eerste Freulepartij in 1903. Het dameskaatsen bleef jarenlang ver achter. Pas in 1977 werd de eerste Frouljus PC gehouden, nog geen vijftig jaar geleden. Een tegenhanger voor de Freule was er voor meisjes niet.

Aan die ongelijkheid kwam negentien jaar geleden een einde. Op het veld van kaatsvereniging De Eendracht in Hitzum werd op 5 augustus 2000 de eerste Ald-Meiers Partij verkaatst.

Deze wedstrijd is ontstaan door intensieve samenwerking tussen de kaatsvereniging en voormalig minister Pieter Winsemius. De roots van de familie Winsemius liggen in Hitzum. Hun belangstelling voor de kaatssport was gewekt door een kaatsdemonstratie op Westerhitzum in 1997. Er werd in die tijd nagedacht over een ‘Freule voor meisjes’.

Hitzum had toen een sterk meisjespartuur had en hield zich bezig met dat vraagstuk. Door de samenwerking met de familie Winsemius zag Hitzum kans in dat gat te springen. Grote namen als Annemarie Jorritsma, Erica Terpstra en oud-Philipsbaas Cor Boonstra ondersteunden het initiatief als lid van een Comité van Aanbeveling.

Oude tradities in ere hersteld

Er wordt veel aandacht besteed aan de organisatie en de vorm van de Partij. De loting is in het dorpshuis de dag voor de PC, door de koningin van de frouljus PC van het jaar daarvoor. Alle deelnemende verenigingen wordt gevraagd op de dag van de wedstrijd met hun vaandel naar Hitzum te komen.

Na ontvangst gaat de optocht naar het kaatsveld, met het korps voorop. Op het fraai aangeklede kaatsveld wordt iedere kaatsster aan het publiek voorgesteld. Bij de Freule is de villa de wisselprijs, bij de Ald-Meiers Partij is dat de Sulveren Pong.

Ook zijn later de vier wimpels ontworpen, het ‘klavertje vier’ voor de dames. Wie de Ald-Meierspartij, de Jong Fammepartij, het Nederlands Kampioenschap voor dames en de Frouljus PC wint, verdient de vier wimpels. Fenna Zeinstra, Sjoukje Visser, Aukje van Kuiken en Sjanet Wijnia zijn de enige vrouwen die in het bezit zijn van de vier wimpels. Sjanet Wijnia won hem zeer recent!

Mystery guest

Ieder jaar is er een mystery guest die samen met de echtgenote van de Commissaris van de Koning de prijzen uitreikt. Onder andere Piter Wilkens, Erica Terpstra en Jelle B. waren al eens ‘mystery guest’. In de beginjaren was Ed Nijpels Commissaris, zijn echtgenote Elsbeth was bereid de prijzen uit te reiken, net als bij de Freule bestaan de prijzen uit gouden horloges.

Later nam Georgette Jorritsma deze taak op zich. Toen zij afwezig was wegens ziekte, kwam John Jorritsma zelf de prijzen uitreiken. De huidige Commissaris van de Koning Arno Brok is uitgenodigd, maar helaas is het voor hem niet te combineren met zijn werkzaamheden.

Manon Scheepstra: van groot belang voor de kaatsters

Op de vraag aan Manon Scheepstra wat de partij betekent, antwoordt ze: ,,Deze partij betekent heel veel voor het meisjeskaatsen, maar ook voor het dameskaatsen an sich. Het is de eerste ‘echte grote’ wedstrijd. De eerste keer dat ik echt die spanning voelde, die ik later bij de Jong Fammen, NK’s en uiteraard de PC’s gevoeld heb. Het is één van ‘de vier’ en de hele sfeer eromheen: de loting waar je naartoe kunt, de optocht, het voorstellen, het Friese Volkslied, het grote publiek, pers. Prachtige beleving als jong meisje!

Het is heel belangrijk dat er nu een ‘Freule’ voor meisjes is. Ik heb nooit begrepen waarom dit er niet was. Meiden/dames trainen net zo hard als mannen en staan ook ieder weekend op het veld. Goed dat er steeds meer aandacht is voor het dameskaatsen.’’

Vier wimpels op verlanglijstje

,,Dat dames de vier wimpels kunnen winnen, vind ik top. Het is toch iets extra’s, waar je je hele carrière voor kunt strijden. Met opa ging ik altijd al kijken bij de Ald-Meiers Partij, al voordat ik zelf mee mocht doen. Ik keek er erg tegen op, bij de gedachte dat ik ooit zelf eens mee zou mogen doen, werd ik al zenuwachtig. Maar het leek me fantastisch!

Opa zei altijd tegen mij: ‘Manon, deze wedstrijd ga jij eens winnen.’ Hij kreeg gelijk. Meteen het eerste jaar dat ik mee mocht doen, hebben we hem gewonnen. Na de winst kwamen er allemaal mensen het veld op gestormd, allemaal ‘pers’, de mooie prijzen, het rondje in de koets door Hitzum en daarna ook nog een huldiging in Franeker. Ik krijg een lach op mijn gezicht als ik hier aan terug denk; prachtige dag!

Eigenlijk wel jammer dat het meteen het eerste jaar was. Hierdoor heb ik die hele entourage maar één keer mee kunnen maken als kaatser. Gelukkig heb ik er later weer een paar keer deel uit gemaakt, omdat ik als PC-koningin de lootjes mocht trekken; wat een eer!

Hoe graag ik de vier wimpels wil winnen? Het is een prijs die niet veel kaatsers kunnen/zullen winnen, deze kans is er voor mij wel. Met opa heb ik er vaak over gesproken en het was echt een doel van ons geworden. Hij heeft mij ooit op mijn verjaardag gouden oorbellen gegeven; klavertjes vier. Dat zegt genoeg. Nu opa er niet meer is, is dit een nog groter doel dan ooit, ik heb het hem beloofd!’’

Twintigste editie

Hitzum staat aan de vooravond van de twintigste editie. De kaatssters kunnen rekenen op een bijzondere dag. Bij de vijfde editie kregen alle deelnemers een partuurfoto gemaakt door foto Hommema, bij de tiende een petje met de eigen naam er op. Wat het bestuur voor dit jubileum bedacht heeft, is nog een verrassing.

Zeker is dat de dag net als altijd afgesloten wordt met een barbecue of een buffet voor de vele vrijwilligers en de sponsoren. ,,Ieder jaar hebben we na afloop een barbecue, iedereen is er dan toch! Pieter Winsemius is vrijwel altijd aanwezig met zijn hele familie. Zijn zoon heeft de officiële taken van hem overgenomen. We nemen met zijn allen de dag door en sluiten hem zo op een prachtige manier af.’’

Tekst: Suwarda Vis

Foto’s: Pieter Gerbenzon